اثبات نبوت

نبوت
کافی است شما یک روز عمداً دیر در جلسة حلقه شرکت کنید. آن وقت یک نفر را از طرف خودتان بفرستید که البته بچه‌ها او را نمی‌شناسند. بعد خودش را نمایندة شما  معرفی کند و از بچه‌ها بخواهد پای حرف او بنشینند. اما نشانه‌های درستی از شما ارائه نکند به گونه‌ای که شک متربیان برانگیخته شود. حالا یک نفر دیگر اضافه شود و با نشانه‌های درست خودش را نمایندة شما معرفی کند و دلایل منطقی هم برای نیامدن شما بیان کند. مطمئن باشید بچه‌ها به سمت کسی گرایش پیدا می‌کنند که باور می‌کنند نمایندة شماست. حالا پس از ورود خودتان، فضا برای بحث پیرامون موضوع نبوت آماده‌تر است.

نیاز به هدایت
یک تعریف ساده از انبیاء داریم: گروهی از افراد بشر كه دستورهای خدا را از ناحیة خداوند می‌گیرند و به مردم ابلاغ می‌كنند. اما حالا سؤال پیش می‌آید که اصلا ما چه نیازی به شنیدن دستورات الهی داریم؟
با جا افتادن درست مباحث توحیدی، بچه‌ها صفات حق‌تعالی را می‌دانند و قبول دارند که خداوند برای هدايت بشر برنامه دارد و با توجه به نقص وجودی انسان در تشخیص خیر و شر و بسیاری نکات دیگر، خودش نقشة راه را به بشر نشان می‌دهد. طبعا خداوند حکیم که برای خلق بشر هدفی متعالی دارد، برای هدایت انسان‌ها نیز باید اقدام کند و برای همین است که واسطه‌هایی از جنس خودشان قرار می‌دهد، تا دستورات او را برایشان بازگو کند.

نیاز به نبی
یادمان نرود که اگر ما سخن از ضرورت و وجوب بعثت انبیاء توسط خداوند می‌کنیم معنی‌اش تحمیل چیزی به ذات حق نیست، بلکه عقل بشر که خودش نیز هدیة خداوند است با در نظر گرفتن حکمت خداوند، می‌فهمد که لازم است افرادی واسطة هدایت بشر از طرف او باشند. برخی از فواید بعثت انبیا را به اختصار مرور می‌کنیم:
الف) تأييد عقل: عقل که اولین حجت خدا در وجود انسان است، ضرورت وجود صانع و خالق را براي عالم درك مي‌كند ولی با بعثت انبيا اين ادراك عقلي مورد تأييد قرار مي‌گيرد تا بر بندگان اتمام حجت شود.
ب) شناختن كيفيت عبادات: خب ممکن است از طریق همان عقل بدانیم که باید خالق خود را عبادت کنیم ولی طبعا لازم است خودش نحوة آن را براي ما بيان كند. و این فقط از طریق بیان شریعت توسط انبیا ممکن خواهد بود.
ج) تذکر: اولا انسان علاوه بر عقل، نفس هم دارد که ممکن است دچار شهوت و غضب شود و انبیا می‌توانند کمک کنند تا به این امر مبتلا نشویم. ثانیا شاید حُسن و قُبح برخی چیزها را بدانیم ولی از همة آنها آگاه نیستیم و تازه صرف داشتن علم کافی نیست. انبیاء با تذکرها و بشارت‌ها و تهدیدها، در هدایت بشر مؤثرند.
د) شناساندن زيان‌ها و منافع اشياء: خوردني‌ها و آشاميدني‌هايي كه در طبيعت وجود دارد، برخي مفيد و سودمند و برخي زيانبار و كشنده است. شناخت آنها از طريق تجربة طولاني نياز به زمان دارد و در اين فاصله بشر زيان مي‌بيند. لذا بشر مي‌تواند از طريق انبيا به نفع و ضرر اشياء آگاه شود.
و) استقرار عدالت اجتماعي: انسان فطرتا موجود اجتماعي است. زندگي اجتماعي انسان‌ها باعث پيدايش تنازع مي‌شود؛ برای همین جوامع بشري به قانون عادلانه نياز دارد كه توسط شارع و قانون گذاري تشريع شود كه انسان را به طاعت بر مي‌انگيزد و از گناهان بر حذر ‌دارد. انبیا می‌توانند چنین جامعه‌ای را ایجاد نمایند.
و بسیاری فواید دیگر که در این مجال نیست. فقط کافی‌است زندگی پیامبران را مرور کنیم و ببینیم که حتی صنایع کاربردی و مفیدی مثل ساخت کشتی، زره‌بافی، خیاطی و … هم از آموزه‌های انبیاء الهی است.

وحی
حال نکته این‌جاست که خداوند چگونه با آن افراد ارتباط می‌گیرد؟
علم اثبات کرده است قدرت بینایی و به خصوص شنوایی موجودات مختلف با هم تفاوت‌هایی دارد. بسیاری از صداها را برخی از موجودات می‌شنوند که برای انسان قابل شنیدن نیست. در خود انسان‌ها هم این تفاوت وجود دارد. پس بعید نیست که اصواتی در عالم از طریق خداوند ایجاد شود که فقط گروهی خاص از انسان‌ها قابل درک آن باشند.
چنان‌چه خداوند به موجودات دیگر هم وحی می‌کند:« و خدا به زنبور عسل وحی کرده که از کوه‌ها و درختان و سقف‌های رفیع منزل گیرید» (سورة نحل/ آیة 68)

شناخت انبیاء
شاید عقلانی‌ترین راه همان نکته‌ایست که شما در ابتدای کلاس بازی‌اش را انجام دادید. فرد نبی با نشانه‌هایی درست منطبق با فطرت انسان به سراغ بشر می‌آید وگرنه اتفاقی می‌افتد که توسط بچه‌های حلقه در مقابل فردی که نشانه‌های غلط از طرف شما به آنها داد، صورت گرفت. و به عبارتی مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد.
اما انبیاى الهى را مى‌توان از سه راه شناخت:
1. معجزه: یعنى کارهاى شگفت انگیزى که پیامبران به عنوان صدق گفتار و ادّعاى خود انجام می‌دهند، تا ارتباط با خداوند متعال را اثبات کنند.
2. گردآورى قراین: از راه مطالعه در صفات، حالات، رفتار و گفتار پیامبر و بررسى محتواى آیین او.
3. تصریح پـیامبر پـیشین: یعنى پـیامبر قبلى که نبوّت او با دلایل قطعى ثابت شده است، بر نبوّت پیامبر بعدى تصریح کرده باشد.

شبهه‌ای در خصوص اصل نبوت
قرار نیست ذهن اعضای حلقه درگیر مسایل حاشیه‌ای شود اما ممکن است سؤالاتی برایشان پیش بیاید یا در اثر صحبت با دیگران شبهاتی در ذهنشان شکل بگیرد. یکی از سؤالات متداول این است که با وجود عقل در انسان، چه نیاز به انبیا است؟
پاسخ: در قبل توضیحاتی دادیم که نشان می‌داد عقل به تنهایی نمی‌تواند ناجی بشر باشد؛ اما در مقابل این سؤال یک سؤال هم می‌شود پرسید: انسان چون عقل دارد، پس نیازی به دکتر و استاد و معلم و … هم ندارد؟! طبیعتا برای درک درست دین که آن هم یک موضوع تخصصی و پیچیده است نیاز به راهنمایی یک اهل فن وجود دارد. پیامبران همان راهنماهای متخصص هستند.

به اشتراک بگذارید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *